ต้องยอมรับว่าในขณะนี้ปัญหาต่างๆ รอบด้านรุ้มเร้าสังคมไทยในขณะนี้มากเหลือเกิน ทั้งปัญหาไฟใต้ ข้อพิพาทดินแดนไทย-เขมร ปัญหาราคาน้ำมันที่สูงขึ้น ปัญหาปากท้องชาวบ้าน และอีกนานาปัญหาจิปาถะ
ลองหลับตาลง ทำใจให้สบาย และพักยกกับเรื่องเศรษฐกิจ การเมืองกันสักครู่ แล้วมองมุ่งไปอีก 3 เดือนข้างหน้า จะมีเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นที่กรุงเทพอีกครั้ง ดังเช่นเคยเกิดทุกขึ้นทุกปี เป็นวัฏจักรธรรมดาของธรรมชาติ
น้ำเหนือบ่า น้ำทะเลหนุน! จำได้กันมั้ยเอ่ยกับสถานการณ์นี้?
ช่วงประมาณปลายเดือนตุลาคมของทุกปีในช่วงของมรสุม จะมีน้ำเหนือปริมาณมากไหลหลากเข้าสู่กรุงเทพฯ โดยเริ่มต้นจากต้นแม่น้ำสายปิง-วัง-ยม-น่าน มาบรรจบกันที่ปากแม่น้ำเจ้าพระยา แล้วไหลออกสู่อ่าวไทย ในช่วงเวลาเดียวกันนั้นเอง จะมีปริมาณน้ำทะเลหนุนขึ้นผ่านทางอ่าวไทย
เกิดปรากฏการณ์น้ำจืดปะทะน้ำเค็มขึ้น!
ที่นี้ล่ะ น้ำเหนือปริมาณมากที่ไหลผ่านกรุงเทพฯ จึงไม่สามารถไหลลงสู่ทะเลได้ แม่น้ำเจ้าพระยาก็เ่อ่อล้น ปริ่มตลิ่ง มีท่าทีที่จะทะลักเข้าสู่เมืองกรุงหลายครั้งหลายครา
ทุกคนอาจจะถามว่าแล้วอย่างไร?
กรุงเทพฯ น้ำจะท่วม! ผ่านมากี่ปี ๆ ก็ยังไม่ท่วมสักที
จากวันเป็นเดือน จากเดือนเป็นปี จากปีเป็นหลายปี
น้ำท่วมกรุงเทพฯ ก็กลายเป็นเรื่องเล่าเรื่องหนึ่ง ที่ทุก ๆ คนคิดว่าเป็นไปไม่ได้!
ครับก็อย่างว่านั่นล่ะ คนไทยลืมง่ายกันเสียจริง ลองนับย้อนไปในอดีต เหตุการณ์เช่นเดียวกันนี้เคยเกิดขึ้นที่กรุงเทพฯ มาแล้วครั้งหนึ่ง แต่ในหลวงเราทรงพระราชทานโครงการแก้มลิง ซึ่งเป็นโครงการในพระราชดำริเพื่อใช้ในการแก้ไขปัญหา ป้องกันน้ำท่วมในพื้นที่บริเวณกรุงเทพฯ และปริมนฑล มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538 โดยการสร้างเขื่อนและแหล่งพักน้ำไว้เก็บกักน้ำชั่วคราว เพื่อชะลอการไกลของน้ำเข้ากรุงเทพฯ ในช่วงน้ำเหนือหลาก-น้ำทะเลหนุน.
ภาพสมัยอดีตเมื่อครั้งน้ำท่วมกรุงเทพฯ
กรุงเทพฯ ปลอดปัญหาน้ำท่วม ก็เพราะพระอัจฉริยภาพ และน้ำพระทัยจากในหลวงโดยแท้
แต่ทุกสิ่งทุกอย่างดูเหมือนจะราบรื่น โครงการต่าง ๆ สามารถแก้ปัญหาปวดหัวให้ชาวกรุงเทพฯ มาหลายปีเป็นอย่างดี จนกระทั่งไม่กี่ปีมานี้ปัญหาโลกร้อนนั้นส่งผล โดยตรงให้น้ำแข็งขั้วโลกเหนือละลายเป็นอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน ภูเขาน้ำแข็งเป็นลูก ๆ หายไปในช่วงไม่กี่สิบปีที่ผ่านมา กลายเป็นสายน้ำออกสู่ท้องทะเลในปริมาณมหาศาล
กรุงเทพฯ นั้นมีพื้นที่ส่วนใหญ่สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 3-5 ฟุตเท่านั้น!!!
หนึ่งร้อยปีที่ผ่านมาระดับน้ำทะเลสูงขึ้นระหว่าง 10-25 เซนติเมตร และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น 2-5 เท่าในอนาคตอันใกล้
ปัจจัยการทรุดตัวของแผ่นดินเนื่องจากการสูบน้ำบาดาล และพื้นที่ทั่วกรุงเทพฯเป็นดินอ่อน
หากน้ำทะเลสูงขึ้นจากเดิมเพียง 1 เมตร พื้นแผ่นดินในเมืองก็จะกลายเป็นผืนน้ำทันที
ดูจากปัจจัยต่าง ๆ แล้ว นับไปอีกร้อยปี น้ำก็ยังไม่ท่วมกรุงเทพฯ แน่นอนใช่หรือไม่ ?
ปัจจุบันฤดูกาล ความถี่ และทิศทางของการเกิดมรสุม ลมพายุก็เปลี่ยนแปลงไป
มรสุมเกิดบ่อยขึ้น รุนแรงขึ้น และคาดเดาแหล่งเกิดได้ยากขึ้น
โอกาสที่ปริมาณน้ำจากมรสุมทางภาคเหนือที่ไหลลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยาในช่วงเดือนตุลาคมก็มากขึ้น
ปริมาณน้ำทะเลที่เพิ่มขึ้น ปัญหาน้ำบ่า-น้ำหนุน ช่วงปลายเืดือนตุลาก็หนักขึ้น รุนแรงขึ้น!
แรก ๆ ปัญหาน้ำท่วมอาจจะกินเวลาสั้นๆ แค่เพียงช่วงฤดูน้ำหลาก
แต่เหตุการณ์จะเลวร้ายขึ้น และมีอัตราเร่งการละลายของภูิเขาน้ำแข็งขั้วโลกที่สูงขึ้นในทุก ๆ ปี ทำให้ระดับน้ำทะเลขึ้นสูง จนในที่สุด กรุงเทพฯก็มีโอกาสจมอยู่ใต้น้ำภายในเวลาไม่ถึงหนึ่งชั่วอายุคนหรืออาจเร็วกว่านั้น ไม่มีใครตอบได้
หากกรุงเทพฯน้ำท่วม กิจกรรมทางเศรษฐกิจก็ชะลอตัว
โครงการต่าง ๆ ที่รัฐบาลคิดไว้ ดำเนินการไว้ก็หมดประโยชน์ รถไฟฟ้าความฝันสายสีรุ้งหมื่นล้านแสนล้าน สร้างเสร็จเมื่อไหร่ก็ใช้การไม่ได้ เผลอ ๆ เราอาจจะได้ใช้เรือแจวเป็นพาหนะในการเดินทาง
น้ำท่วมต่างชาติก็ไม่กล้ามาลงทุน GDP ที่สวยหรู ตัวเลขในตลาดหุ้นก็จะร่วงกันระนาว
กรุงเทพฯ ที่ได้ชื่อว่าเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจของประเทศพัง ปัญหาก็จะลุมลามไปต่างจังหวัด หายนะก็เกิด
ดั่งงูถูกตีหัว แล้วหางงูจะไปเหลืออะไร? ก็แน่นิ่งไปตามระเบียบ
สมาชิกสภาผู้แทน ทั้งฝ่ายรัฐ-ฝ่ายค้าน ควรรีบคิด รีบรับมือกับปัญหา
พักยกเมกะโปรเจคทั้งหลาย กำหนดนโยบายที่ชัดเจนที่จะเตรียมรับมือภัยธรรมชาติ! ไม่จำเป็นต้องตั้งคณะกรรมการ กรม กองหรืออะไรอื่นอีก
ศูนย์เตือนภัยพิบัตินั่นไง ที่ตั้งเมื่อครั้งเกิดสินามิ ก็มอบอำนาจให้ผู้บริหาร ผู้ที่เกี่ยวข้องรับนโยบายไปสนองทำประโยชน์ ไม่ใช่แค่รอเตือน เมื่อเหตุมันเกิด เหมือนดั่งวัวหายแล้วล้อมคอก แต่ต้องเตรียมพร้อมป้องกันเหตุที่จะเกิดในอนาคตด้วย!
ลองดูรอบตัวกับหัวเมืองชายทะเลทั่วโลก เนเธอร์แลนด์ สิงคโปร์ และอีกหลายประเทศ
เค้าก็เตรียมสร้างเขื่อน พัฒนาระบบการระบายน้ำ เพื่อรับมือกับปัญหากันแล้ว
เนเธอร์แลนด์เป็นประิเทศที่มีดินแดนต่ำกว่าระดับน้ำทะเล เขาก็คิดค้นเทคโนโลยีการป้องกันภัยทางน้ำ จนได้ขึ้นชื่อว่ามีเทคโนโลยีในการควบคุมระบายน้ำที่ดีที่สุดในโลก เราเองก็ควรจะส่งคนไปเรียนรู้เทคโนโลยี และวิธีการจัดการ เพื่อมาปรับใช้ในกรุงเทพฯ และเมืองท่าเศรษฐกิจที่สำคัญ
รีบคิด รีบทำ ก่อนที่จะสาย!
จำไว้ให้ขึ้นใจ
กรุงเทพฯ เป็นเมืองบาดาล เมื่อไหร่ เศรษฐกิจพังเมื่อนั้น!
เืือื้อเฟื้อภาพจาก คุณสายส่ง (Bloggang) และเจ้าของต้นฉบับที่ผมไม่สามารถระบุที่มาได้
ปฏิเสธไม่ได้ว่าปัญหาหลักของมหานครทั่วโลกคือการที่มีประชากรมาอาศัยอยู่อย่างแออัด การกระจุกตัวของประชากรในเมืองใหญ่มักเป็นชนวนก่อให้เกิดปัญหาต่าง ๆ ตามมามากมาย
ปัญหาอาชญากรรม การจราจรหนาแน่น มลภาวะทางอากาศ มลภาวะทางเสียง ปัญหาขยะมูลฝอย การอพยพย้ายถิ่นฐานจากชนบทมาสู่เมืองหลวง ปัญหาผู้สูงอายุถูกทอดทิ้งให้อยู่เพียงลำพัง ในขณะที่คนหนุ่มสาวต้องมาแสวงหาความเจริญก้าวหน้า หาเลี้ยงปากเลี้ยงท้องในเมืองหลวง
ดังโบราณกล่าวไว้
มากคน มากความ ก็มากปัญหา!
ถ้าวิเคราะห์กันดี ๆ มองในภาพกว้าง ๆ ทุกปัญหาล้วนเกิดจากการที่นโยบายภาครัฐ ที่ไม่กระจายความเจริญในด้านต่าง ๆ สู่ชนบท
หากมีการสร้างงาน สร้างรายได้ กระจายสู่ชมชนและหัวเมืองใหญ่ในต่างจังหวัด
ก็ไม่มีคนที่จะละทิ้งถิ่นฐานอพยพจากชนบทมาสู่เมืองใหญ่
ประชากรไม่หนาแ่น่น อาชญากรรมก็หมด การจราจรเดินสะดวก ขยะก็ไม่ล้นเมือง มลภาวะต่าง ๆ ก็ลดลง
ทางแก้ปัญหามันมี แต่ก็ขึ้นอยู่กับรัฐบาล ผู้หลักผู้ใหญ่ในกระทรวงต่าง ๆ ที่จะต้องกล้าคิดใหม่ทำใหม่ ปรับเปลี่ยนนโยบายในระดับชาติ หยุดการสร้างความเจริญในเมืองหลวง แล้วมองหาแผนพัฒนาในแต่ละภาคส่วน โดยอาจเริ่มต้นในระดับภูมิภาค แล้วค่อยกระจายไปสู่ตามต่างจังหวัด
เริ่มต้นสร้างระบบลอจิสติกส์กลาง ระบบสารธารนูปโภค บริโภค โดยความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน แล้วย้ายอุตสาหกรรมต่าง ๆ ออกจากเมืองหลวง โดยอาจยึดถนนสายหลัก เหนือ-ใต้-ออก-ตก เป็นที่ตั้งโรงงาน สำนักงาน เป็นศูนย์กลางในการพักสินค้่า และการขนส่ง เริ่มต้นจากหัวเมืองหลักในภูิมิภาค เช่น
ภาคเหนือ-เชียงใหม่, เชียงราย
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ-นครราชสีมา, อุดรธานี, ขอนแก่น
ภาคกลาง-นครนายก, สมุทรปราการ
ภาคตะวันออก-ชลบุรี, ระยอง
ภาคตะวันตก-กาญจนบุรี
ภาคภาคใต้-สงขลา
การที่ย้ายที่ตั้งโรงงาน หรือสำนักงานออกจากกรุงเทพฯ และตามเมืองท่าต่าง ๆ จะทำให้การกระจายตัวของประชากรดีขึ้น อีกทั้งยังเป็นข้อดีในการลดต้นทุนขององค์กร เพราะค่าครองชีพในต่างจังหวัดนั้นอยู่ในอัตราที่ต่ำกว่าเมืองหลวงมาก ทำให้ระดับเงินเ้ดือนของพนักงานลดลงเป็นเงาตามตัว
เงินเดือนลด รายจ่ายลด ต้นทุนการผลิตก็ลด
ระบบลอจิสติกดี ลดต้นทุนในการขนส่ง ต้นทุนในการผลิตก็ลด
มลภาวะน้อย ลูกจ้างมีสุขภาพจิตดีขึ้น ทำงานมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น กำไรบริษัทก็มากขึ้น
ลูกจ้างแฮปปี้ บริษัทแฮ้ปปี รัฐบาลก็แฮปปี้!
มีแต่ได้กับได้ จะเสียหน่อยก็ต้นทุนค่าใช้จ่ายในการเริ่มต้นสูง
แต่ระยะยาว 10 ปี 20 ปี หรือ 50 ปี ก็ถือว่าคุ้ม ไม่มีเสีย
รัฐไม่ต้องกังวลว่าบริษัท ห้างร้านต่าง ๆ จะไม่เห็นด้วยกับนโยบายนี้
รัฐพร้อม บริษัทก็พร้อม!
หากรัฐเอาจริง ผู้บริหารของแต่ละองค์กร ก็จะได้ไปวางแผนการ ดำเนินงานตามนโนบายที่รัฐให้ไว้
เริ่มต้นเสียแต่วันนี้ มองปัญหาให้เห็น ตีโจทย์ให้แตก แล้วแก้ต้นที่ต้นเหตุ
จะได้ไม่ต้องมาแก้ที่ปลายเหตุเหมือนอย่างทุกวันนี้ มันเสียเงิน เสียทอง เสียเวลาเปล่า!
ภายใต้ยุคการล่าอาณานิคมสมัยใหม่ ที่เน้นการรุกคืบเข้าสู่ประเทศด้อยพัฒนาโดยมิติแห่งเศรษฐกิจแบบทุนนิยม วางรากฐานแนวคิดการปฏิวัติอุตสาหกรรม การค้าและเทคโนโลยี ทะลายกำแพงทางวัฒนธรรมสู่สังคมต่าง ๆ ตั้งแต่สัมคมชั้นสูง ชนชั้นกลาง และชนชั้นรากหญ้า ส่งผลกระทบมากมายในสังคมประเทศเกษตรกรรมในทุก ๆ ด้าน
แนวคิดทางอุตสาหกรรม และการค้าสมัยใหม่ ทำให้ทัศนคติต่อวิถีชีวิตของคนในสังคมเกษตรกรรมเปลี่ยนไปอย่างมหาศาล การดำรงชีวิตด้วยการถ้อยทีถ้อยอาศัยกับธรรมชาติเลี้ยงปากเลี้ยงท้องอย่างพอเพียงหาได้ยากยิ่งในปัจจุบัน อิทธิพลจากความรู้ทางการเกษตรแนวใหม่ได้พร่ำสอนให้มนุษย์กบฏต่อธรรมชาติ มุ่งถึงผลผลิตที่เน้นปริมาณ และคำนึงถึงกำไรสูงสุดที่ได้จากการค้าขาย เก็บเกี่ยวผลประโยชน์จากธรรมชาติอย่างน่าหวาดวิตก โดยไม่ตระหนักในผลกระทบและการเสื่อมถอยของสภาวะแวดล้อมในปัจจุบันที่มีแนวโน้มแย่ลงเรื่อย ๆ
วิทยาศาสตร์สอนให้ชาวนาปฏิรูปการเกษตร เพิ่มผลผลิตทางการเกษตรโดยใช้เครื่องมือเครื่องจักรที่มนุษย์สร้างขึ้น การใช้ยาฆ่าแมลง รวมไปถึงหลักการเกษตรสมัยใหม่ที่มีฐานความรู้จากห้องทดลอง เน้นการคิดแบบแยกส่วน การเกษตรถูกย่อยเป็นองค์ประกอบต่าง ๆ ความรู้เรื่องดิน เรื่องปุ๋ย วิชาที่ว่าด้วยศัตรูพืช ลักษณะของพืช ใบ ราก ดอก ผล กิ่งก้านลำต้นและราก ถูกแยกออกจากัน ทุก ๆ ส่วนจะมีนักวิชาการประจำดูแลรับผิดชอบอยู่เฉพาะทาง
เมื่อเกิดปัญหา นักวิชาการก็จะแจงแจงปัญหาออกเป็นส่วนๆ แบ่งงานให้ผู้รับผิดชอบงานตามส่วนนั้น ๆ เพื่อวิเคราะห์ปัญหาและหาวิธีแก้ไขในมุมมองของตน แล้วจึงนำมาประกอบเป็นองค์รวม จากนั้นก็เสนอแนวทางแก้ปัญหา ซึ่งวิธีการเช่นนี้ดูคล้ายกับวิธีการที่เป็นระบบ มีคุณภาพ แต่แท้จริงแล้วกลับขาดศักยภาพ ไม่สามารถแก้ไขปัญหาที่ต้องการวิเคราะห์แบบเชื่อมโยงผลกระทบของแต่ละองค์ประกอบและสังค์เคราะในรูปปัจเจคภาพ ซึ่งในความเป็นจริงเราไม่สามารถแยกย่อยธรรมชาติเช่นนั้นได้ ปัญหาการเกษตรทุกวันนี้จึงยังไม่ได้รับการแก้ไขอย่างถูกวิธี
มีแมลงศัตรูพืชมากัดกินพืชผลก็ใช้ยาฆ่าแมลง
พืชแคระเกร็น ผลผลิตได้ปริมาณไม่ตรงตามเป้าก็ใส่ปุ๋ยเคมีเพิ่มเพื่มผลผลิต
แนวโน้มของอัตราสารพิษตกค้าง และส่วนผสมของสารเคมีชนิดร้ายแรงอย่างน่าเป็นห่วง
ซึ่งสิ่งเหล่านี้จะส่งผลกระทบร้ายแรงต่อมนุษย์และธรรมชาติ
นักปรัชญา ชาวนา อดีตนักวิชาการเกษตร นักวิทยาศาสตร์ มาซาโนบุ ฟูกูโอกะ ได้กบฏต่อแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ และอินทรีย์เกษตรกรรม ทดลองทำวิธีการเกษตรจากธรรมชาติ โดยฟูกูโอกะได้สรุปหลักการสำคัญของการเกษตรชนิดนี้ไว้สี่ประการคือ หนึ่งไม่ไถพรวนดิน หนึ่งไม่ใช้ปุ๋ยเคมี หนึ่งไม่ใช้ยาปราชศัตรูพืช และปล่อยวัชพืชทิ้งไว้ไม่กำจัด ฟูกูโอกะเชื่อว่ามนุษย์ควรจะอยู่ร่วมกับธรรมชาติ เรียนรู้จากธรรมชาติ โดยไม่ทำการเปลี่ยนแปลงวิธีการเพาะปลูกธัญญาหาร เพราะการเปลี่ยนแปลงนั้น จะส่งผลกระทบต่อลักษณะสังคม และวิถีชีวิตของมนุษย์ ค่านิยมของคนในสังคมในที่สุด
แนวคิดของฟูกูโอกะนั้นเรียบง่าย พยายามไม่ทำอะไรให้มากที่สุด ปล่อยให้สิ่งต่าง ๆ ในธรรมชาติขับเคลื่อนด้วยตัวของตัวเอง การที่เกษตรกรไถคราดพรวนดิน ใช้ปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยเคมี พ่นยาปราบศัตรูพืชนั้นถือว่าขัดต่อธรรมชาติ ฟูกูโอกะเชื่อว่ามนุษย์ไม่สามารถ และไม่มีทางเข้าใจธรรมชาติได้ การอ่อนน้อมถ่อมตน ขอแบ่งปันผลประโยชน์อย่างพอเพียงจากธรรมชาติ และทำตัวตามสบายไม่ฝืนธรรมชาตินั้นดีที่สุด
ผู้คนสมัยใหม่ไม่เชื่อว่าผลผลิตที่ได้จากการเกษตรธรรมชาติจะมีความแน่นอน และมีผลผลิตต่อไร่ไม่คุ้มค่าเท่ากับเกษตรกรรมที่มีแบบแผน แต่จากการลองผิดลองถูกมากว่าครึ่งชีวิต ฟูกูโอกะสามารถพิสูจน์ได้ว่าการทำเกษตรแบบธรรมชาติสามารถให้ผลผลิตได้เท่ากับหรือมากกว่าได้ในบางปี และสามารถบำรุงรักษาดินโดยไม่ทำให้ดินเสียหาย โดยผืนดินที่ใช้เพาะปลูกเกษตรกรรมแบบธรรมชาตินับวันจะยิ่งอุดมสมบูรย์ยิ่งขึ้น ซึ่งตรงกันข้ามกับผลของการเกษตรยุคโลกาภิวัฒน์ ซึ่งได้ทำลายหน้าดินและความอุดุมสมบูรณ์ของดินลงทุกปี เพราะดินนั้นคือหัวใจของการเกษตร ถ้าดินถูกทำลาย พืชพรรณธัญญาหารก็ไม่สามารถเจริญงอกงามได้
ภายหลังผลงานหนังสือ One Rice Straw Revolution (ปฏิวัติยุคสมัยด้วยฟางเส้นเดียว แปลเป็นไทยโดย รจนา โตสิตระกูล) ของฟูกูโอกะได้รับการตีพิมพ์ในปี พ.ศ. 2530 หนังสือได้กล่าวถึงหลักการและแนวคิดของเกษตรกรรมที่กลับสู่ธรรมชาติ วิธีการที่มนุษย์สามารถสร้างผลิตผลทางการเกษตร เสนอหลักการสี่ข้อของการเกษตรแบบธรรมชาติ ชี้แนะการไม่ปฏิเสธการคงอยู่และความแท้จริงของธรรมชาติ หนังสือเล่มนี้ทำให้ฟูกูโอกะได้รับรางวัลแมกไซไซในต่อมาในปี พ.ศ. 2531
หลังจากนั้นมาหลักการของฟูกูโอกะได้กระเืืทือนต่อแนวคิดการเกษตรกรรมไปทั่วโลก ทั้งตะวันตก และตะวันออก ฟูกูโอกะได้มีโอกาสเดินทางไปเยือนอเมริกา ยุโรป และอีกหลายประเทศในกลุ่มโลกตะวันตกตามคำเชื้อเชิญ เขาได้มีโอกาสพบปะกับชาวนา และผู้คนที่ทำการเกษตร และพบว่าเขาเหล่านั้นกำลังประสบปัญหาเป็นอย่างมากอันเนื่องจากแนวคิดการเกษตรแบบอุตสาหกรรม แร่ธาติในดินถูกทำลาย ทำให้ผลผลิตที่ได้ลดลง ต้องบุกรุกทำลายป่าเพื่อนำพื้นที่มาทำให้ผลผลิตมากขึ้น คงไม่มีใครคาดคิดว่าชาวนาของประเทศที่มีพร้อมทั้งวิทยาการและเทคโนโลยีชั้นสูงจะประสบปัญหาทางการเกษตรถึงเพียงนี้ แต่ชาวตะวันออกก็ก็หลงเชื่อลมปากนายทุน หรือเอกสารการวิจัยที่ส่วนใหญ่จะเป็นการจัดทำขึ้นเพื่อสนับสนุนสินค้า นำเครื่องมือทางการเกษตร ปุ๋ยและยาปราบศัตรูพืชไปใช้กันอย่างแพร่หลาย โดยไม่รับรู้ถึงหายนะที่รออยู่ข้างหน้า เหมือนกับที่ชาวตะวันตกกำลังเผชิญอยู่ในขณะนี้
ชาวตะวันตกส่วนหนึ่งที่ตื่นตัวกับวิกฤตการณ์ในครั้งนี้ ก็มีความปราถนาทางมายังสวนธรรมชาติบ้านของฟูกูโอกะ ณ ประเทศญี่ปุ่น เพื่อให้ฟูกูโอกะถ่ายทอดความรู้ในการทำเกษตรในแบบฉบับของเขา ตรงกันข้ามกับชาวตะวันออกที่นับวันจะถลำลึกตามรอยเท้าไปในทิศทางที่ผิดพลาดของชาวตะวันตกเข้าไปทุกที แม้ในบางครั้งนักวิทยาศาสตร์ก็เชื่อในหลักการเกษตรธรรมชาติ แต่ก็มิวายประยุกต์นำสารเคมีมาประยุกต์ใช้ร่วมกันเล็กน้อย โดยอ้างเหตุผลที่ว่าอาจจะเป็นการปรับปรุงการเกษตรธรรมชาติได้ดียิ่งขึ้น ซึ่งแท้จริงแล้วไม่มีประโยชน์ใด ๆ เลยที่จะทำเช่นนั้น
ข้อความข้างล่างนี้คือตอนหนึ่งจากหนังสือของฟูกูโอกะชื่อ การปฏิวัติของพระเจ้า ได้เปรียบเทียบระหว่างพระเจ้าและมนุษย์ แต่เราถ้าคิดว่าพระเจ้าก็คือธรรมชาติ บทความนี้ก็อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ที่มีต่อธรรมชาติได้ดี
เมื่อถึงเวลาพูด พระเจ้าก็นิ่งเฉย
มนุษย์ไม่อยู่ในฐานะที่จะพูดอะไรทั้งนั้น แต่มนุษย์ก็พูด
มนุษย์เป็นผู้ไม่รู้สัจธรรม ทว่าอธิบายความรู้ทุกสาขาได้ตลอด
พระเจ้านั้นเชี่ยวชาญในทุกสิ่ง แต่ไม่อธิบายอะไรเลย
พระเจ้าไร้ซึ่งการกระทำ แต่สร้างสรรค์ทุกสิ่ง
มนุษย์ทำทุกสิ่ง แต่ไม่ได้สร้างสรรค์อะไรเลย
มนุษย์ต้องพึงตระหนักเสมอว่า มนุษย์ไม่สามาระเข้าใจธรรมชาติได้ด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ มนุษย์มีขีดจำกัดทางประสาทการรับรู้ระดับหนึ่ง ดังนั้นความรู้ที่ได้จากการรับรู้จากสิ่งที่มีขีดจำกัดนั้น ย่อมเป็นความรู้เพียงมุม ๆ หนึ่ง ในเศษเสี้ยวเล็ก ๆ ไม่สามารถนำมาสังเคราะห์ วิเคราะห์และหาข้อสรุปในความจริงแท้ของธรรมชาติได้เลย
หนังสืออ้างอิง
1. วิถีสู่ธรรมชาติ มาซาโนบุ ฟูกูโอกะ เขียน นวลคำ จันภา แปล
2. ปฏิวัติยุคสมัยด้วยฟางเส้นเดียว มาซาโนบุ ฟูกูโอกะ เขียน รจนา โตสิตระกูล แปล